Pierwsze wejście na Giewont - trasa, łańcuchy i przygotowanie

Pierwsze wejście na Giewont potrafi zaskoczyć, bo większość trasy jest klasycznym tatrzańskim podejściem, a trudniejszy fragment pojawia się dopiero pod samym szczytem. Pokażę, którą trasę wybrać, ile czasu zaplanować, jak przejść odcinek z łańcuchami, co spakować oraz kiedy rozsądniej zawrócić.

Giewont dla początkujących ma sens, ale nie jako pierwszy spacer po górach

Giewont ma 1894 m n.p.m. i nie jest szczytem wymagającym wspinaczkowych umiejętności. Nie nazwałbym go jednak łatwym celem dla osoby, która nigdy wcześniej nie szła dłuższym szlakiem. O powodzeniu decydują nie tylko przewyższenie i kondycja, lecz także obycie z kamienistym podłożem, zmęczeniem oraz wysokością.

Najprostszy test jest praktyczny. Jeżeli bez problemu przechodzisz 15-20 km po pagórkowatym terenie, potrafisz maszerować przez kilka godzin i nie panikujesz na stromych schodach, masz dobrą bazę. Jeśli dotąd wybierałeś wyłącznie krótkie dolinne spacery, zacząłbym od Hali Kondratowej albo Sarniej Skały, a dopiero później ruszył wyżej.

Najczęstszy błąd polega na ocenianiu trasy po zdjęciach z Zakopanego. Giewont wygląda jak łagodny, szeroki grzbiet, tymczasem ostatnie metry są strome i bardziej techniczne niż wcześniejsza część wycieczki. Zmęczenie sprawia, że nawet prosty krok wymaga wtedy większej koncentracji.

Najrozsądniejsza trasa prowadzi z Kuźnic

Na pierwsze wejście wybrałbym wariant z Kuźnic. Trasa prowadzi przez Kalatówki, Halę Kondratową, Kondracką Przełęcz i dalej na Wyżnią Kondracką Przełęcz, skąd zaczyna się kopuła szczytowa. Szlak jest czytelny, a po drodze masz miejsca, w których można spokojnie odpocząć i ocenić, czy masz jeszcze siłę na końcówkę.

Z Kuźnic do Polany Kondratowej TPN podaje około 7 km i 3 godziny 15 minut podejścia dla tego odcinka trasy. W praktyce czas do samego Giewontu zależy od wybranego wariantu, tempa i kolejki pod kopułą. Na całą wycieczkę z powrotem warto przyjąć co najmniej 6 godzin, a w sezonie letnim nawet 8.

Na pierwszy raz wróciłbym tą samą drogą. Przejście przez Strążyską może być atrakcyjne, ale wydłuża dzień i wymaga sprawniejszego poruszania się po stromych fragmentach. Początkujący często planują ambitną pętlę, a dopiero pod szczytem odkrywają, że zabrakło im czasu i energii.

Łańcuchy na Giewoncie wymagają techniki, nie brawury

Ostatni odcinek na kopule szczytowej jest ubezpieczony łańcuchami i klamrami. Ruch odbywa się tam jednokierunkowo przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, dzięki czemu osoby wchodzące i schodzące nie muszą mijać się w najtrudniejszych miejscach. Mimo to w sezonie mogą tworzyć się kolejki.

Przy łańcuchach trzymaj się zasady trzech punktów podparcia. Oznacza to, że w danym momencie stabilnie opierasz na skale dwie nogi i jedną rękę albo dwie ręce i jedną nogę. Nie szarp łańcuchem i nie ciągnij za osobę znajdującą się wyżej. Zanim wykonasz kolejny krok, znajdź pewne miejsce dla stopy.

• Idź powoli i patrz przede wszystkim na kolejne stopnie, nie na osoby przed sobą.
• Na mokrej skale korzystaj z całej podeszwy buta, zamiast stawiać stopę na jej krawędzi.
• Nie wyprzedzaj w wąskim miejscu i nie zatrzymuj się na środku trudnego fragmentu.
• Używaj cienkich rękawic z dobrym chwytem, bo metalowy łańcuch może być zimny i śliski.
• Jeśli ekspozycja wywołuje silny lęk, nie zmuszaj się do wejścia tylko dlatego, że inni idą dalej.

Moim zdaniem kask nie jest obowiązkowym wyposażeniem na standardowe letnie wejście, ale solidne buty z przyczepną podeszwą są niezbędne. Zwykłe adidasy mogą wystarczyć na suchym, łatwiejszym odcinku, lecz na mokrej skale szybko pokazują swoje ograniczenia.

Pogoda i pora wyjścia decydują o bezpieczeństwie

Giewont jest szczególnie niebezpieczny podczas burzy. Metalowy krzyż i łańcuchy znajdujące się na odsłoniętej kopule zwiększają ryzyko, dlatego przy prognozowanych wyładowaniach nie powinno się planować wejścia na szczyt. Gdy grzmoty słychać już w trakcie podejścia, dla mnie jest to jasny sygnał do odwrotu, a nie moment na przyspieszanie.

Najlepszy plan zakłada wczesny start, szczególnie latem. Rano zwykle łatwiej uniknąć największego tłoku, upału na odsłoniętym podejściu i popołudniowych burz. Trzeba jednak pamiętać, że sam wczesny start nie naprawi złej prognozy.

Przed wyjściem sprawdź komunikat turystyczny TPN, prognozę dla Tatr oraz ostrzeżenia TOPR. Warunki mogą zmienić się w ciągu kilku godzin. Deszcz zamienia kamienie w śliską nawierzchnię, a mgła ogranicza widoczność i odbiera poczucie stromizny, przez co końcówka staje się psychicznie trudniejsza.

Zimą i wczesną wiosną nie traktowałbym Giewontu jako prostego celu dla początkującego. Śnieg, lód, lawiny i zasypany przebieg szlaku wymagają osobnego przygotowania, raków, czekana oraz umiejętności użycia sprzętu. Sam fakt, że latem przeszedłeś szlak bez problemu, nie oznacza gotowości do zimowego wejścia.

Co spakować na całodniową wycieczkę

Pakowanie nie musi oznaczać plecaka wypchanego po brzegi. Liczy się zestaw, który pozwoli bezpiecznie wrócić także wtedy, gdy wycieczka potrwa dłużej. Ja zawsze zakładam, że postój, korek przy łańcuchach albo nagła zmiana pogody mogą dołożyć 1-2 godziny.

• Buty trekkingowe z przyczepną podeszwą i stabilnym zapiętkiem.
• Kurtka przeciwdeszczowa, cienka warstwa termiczna i czapka lub rękawiczki.
• Minimum 1,5-2 litry wody na osobę, więcej podczas upału.
• Kanapki, przekąska energetyczna i coś słonego na dłuższy wysiłek.
• Naładowany telefon, mapa offline, powerbank i numer alarmowy 985 lub 112.
• Mała apteczka, folia NRC, krem z filtrem i okulary przeciwsłoneczne.

Kijki trekkingowe pomagają na podejściu i zejściu, ale przy łańcuchach trzeba je schować. Nie wchodź na kopułę z kijkami w dłoniach, bo ograniczają możliwość stabilnego chwytu. Podobnie plecak powinien być niewielki i dobrze dopasowany, żeby nie przesuwał środka ciężkości na stromych stopniach.

Na szlaku znajduje się schronisko na Hali Kondratowej, ale nie planowałbym całej wycieczki wyłącznie na podstawie możliwości kupienia tam jedzenia lub napoju. Godziny działania i dostępność produktów mogą się zmieniać, a zapas w plecaku daje większy spokój.

Logistyka, bilety i moment na zawrócenie

Kuźnice są naturalnym punktem startowym, ale nie warto zakładać, że pod sam szlak podjedziesz samochodem. Dojście lub dojazd lokalnym transportem trzeba zaplanować wcześniej, szczególnie w weekend i w szczycie sezonu. Na wejście do TPN kup bilet normalny za 11 zł albo ulgowy za 5,50 zł; opłaty można uiścić w punkcie wejściowym lub elektronicznie.

Na miejsce startu przyjedź z zapasem czasu. Pośpiech przy początku wycieczki często prowadzi do zbyt szybkiego tempa, odwodnienia i kryzysu właśnie wtedy, gdy zaczyna się techniczna część szlaku. Lepiej ruszyć wolniej i zachować siły na zejście.

Do zawrócenia powinny skłonić cię nie tylko burze. Zrezygnuj także wtedy, gdy masz zawroty głowy, skurcze, problemy z oddychaniem, silny lęk przed ekspozycją albo mokre i śliskie podłoże. Szczyt nie jest obowiązkowym punktem wycieczki, a Hala Kondratowa czy przełęcz mogą być bardzo dobrym celem zastępczym.

Nie próbuj nadrabiać opóźnienia biegiem. Na kamienistym zejściu zmęczone nogi tracą precyzję, a większość drobnych urazów zdarza się właśnie wtedy, gdy turysta myśli już tylko o końcu trasy. Spokojny odwrót jest oznaką rozsądku, nie porażki.

Dobry pierwszy Giewont zaczyna się od planu awaryjnego

Przed wyjściem zapisz sobie prosty plan. Start z Kuźnic, przejście przez Halę Kondratową, decyzja o dalszym podejściu po odpoczynku, bezpieczne przejście kopuły i powrót przed zmrokiem. Taki schemat jest wystarczająco konkretny, a jednocześnie zostawia miejsce na zmianę decyzji.

Jeżeli masz kondycję, wybierzesz suchy dzień i nie zlekceważysz końcówki, wejście na Giewont może być bardzo dobrym pierwszym ambitniejszym celem w Tatrach. Najważniejsze, by potraktować je jak górską wycieczkę, a nie konkurs szybkości. Widok ze szczytu cieszy najbardziej wtedy, gdy droga powrotna pozostaje równie dobrze zaplanowana jak samo wejście.