Stoisz przy drogowskazie w Izbach i zastanawiasz się, czy na szczyt prowadzi trudne podejście. Najwyższym szczytem całego Beskidu Niskiego jest słowacki Busov, ale po polskiej stronie granicy najwyżej wznosi się Lackowa, a wybór szlaku zmienia charakter wycieczki.

Busov jest najwyższy w całym paśmie, Lackowa po polskiej stronie
- Busov na Słowacji ma 1002 m n.p.m.
- Lackowa jest najwyższym szczytem polskiej części Beskidu Niskiego.
- Ściana Płaczu to stromy odcinek czerwonego szlaku z okolic Izb.
- Żółty wariant omija najbardziej strome podejście, ale prowadzi dłuższą drogą.
Odpowiedź zależy od tego, czy liczysz całe pasmo, czy Polskę
Gdy granica państwowa przestaje być tylko kreską na mapie, zmienia się odpowiedź na pytanie o najwyższy szczyt. W ujęciu obejmującym Beskid Niski po obu stronach granicy pierwszeństwo ma Busov, wznoszący się na 1002 m n.p.m.; w polskiej części najwyższa jest Lackowa.
Rozróżnienie potwierdzają dwa źródła o innym zakresie. Wykaz szczytów w regulaminie Odznaki „Korona Beskidów” PTTK wymienia Busov jako najwyższy punkt Nízkych Beskýd, natomiast opracowanie naukowe opublikowane w „Annales Geographicae Silesianae” wskazuje Lackową jako najwyższy punkt obszaru Beskidu Niskiego. Najczęstsze nieporozumienie bierze się więc z pomieszania całego pasma z jego polską częścią.
Lackowa ma mniej niż kilometr wysokości, ale nie obiecuje panoramy
Na mapach turystycznych Lackowa figuruje zwykle jako szczyt o wysokości 997 m n.p.m. Jej wierzchołek jest zalesiony, więc sama nagroda na górze nie polega na szerokim widoku na Beskidy. Szlaki turystyczne Małopolski PTTK przypominają też o historycznej nazwie Chorągiewka Pułaskiego, używanej w czasach konfederacji barskiej.
Uważam, że Lackowa najlepiej sprawdza się jako cel dla osób, które lubią leśne podejścia i chcą zdobyć najwyższy polski wierzchołek pasma, a nie szukają widokowej kulminacji. Na trasie ważniejszy od wysokości jest wybór strony, od której podejdziesz.
Z Izb wybierasz między krótszym stromym wejściem a łagodniejszym obejściem
Wędrówka z Izb zaczyna się spokojnie, lecz czerwony szlak graniczny prowadzi później przez stromy zachodni stok, nazywany Ścianą Płaczu. Wariant żółty obchodzi najbardziej wymagający fragment trawersem, czyli ścieżką przecinającą zbocze zamiast wspinać się prosto pod górę; za tę łagodniejszą linię płaci się dłuższym przejściem.
Według zestawienia tras z Izb, najkrótszy wariant przez strome podejście ma około 7,4 km w obie strony i zajmuje 2,5-3,5 godziny. Żółta trasa tam i z powrotem to około 9,8 km i 3,5-4,5 godziny. To wartości orientacyjne, bez długich postojów, więc przy mokrej nawierzchni albo wolniejszym tempie zostaw sobie zapas. Dane i przebieg wariantów opisuje przewodnik My na Szlaku.
| Sytuacja na trasie | Co z niej wynika | Rozsądny wybór |
|---|---|---|
| Mokre liście, błoto lub oblodzenie | Stromy stok może być śliski, zwłaszcza przy zejściu. | Wybierz łagodniejszy żółty wariant albo przełóż wyjście. |
| Chcesz ograniczyć czas w drodze | Krótsza trasa prowadzi przez najbardziej stromy odcinek. | Idź czerwonym szlakiem tylko przy dobrych warunkach i pewnym kroku. |
| Wolisz równomierne podejście | Obejście wydłuża marsz, ale omija Ścianę Płaczu. | Wybierz żółty wariant i uwzględnij dodatkowy czas. |
Na Lackowej trudniejsze od samej wysokości bywają mokre podłoże i zejście
Przy suchym podłożu stromy fragment wymaga siły nóg i ostrożnego stawiania kroków; po deszczu korzenie, kamienie i ziemia mogą mocno utrudnić przejście. Szczególnie uważnie zaplanuj zejście, bo zmęczenie po wejściu łatwo połączyć z pośpiechem na stromym stoku.
Prawdę mówiąc, nazwa „Ściana Płaczu” może brzmieć groźniej niż sam odcinek w dobrych warunkach, ale nie jest to powód, by bagatelizować błoto czy lód. Jeśli nie masz pewności, czy podłoże pozwoli bezpiecznie zejść, wybierz łagodniejszy wariant w obie strony zamiast testować granice przyczepności.
Dobrze zaplanowana wycieczka nie kończy się na zdobyciu wierzchołka
Przed wyjściem sprawdź aktualny przebieg szlaków na mapie i prognozę, a na trasę zabierz wodę, prowiant oraz naładowany telefon. W lesie widoki bywają ograniczone, a po drodze nie należy zakładać, że łatwo uzupełnisz zapasy. Jeśli celem jest spokojne wejście, żółty wariant daje rozsądniejszy margines; jeśli zależy ci na krótszej trasie i warunki są suche, czerwony prowadzi przez charakterystyczną stromiznę.
Busov pozostaje odpowiedzią na pytanie o najwyższy szczyt całego Beskidu Niskiego, a Lackowa na pytanie o najwyższy punkt po stronie polskiej. Przy planowaniu wyprawy ta różnica porządkuje mapę, lecz o komforcie dnia decyduje przede wszystkim wybór podejścia.